احداث نهالستان

بند1 -تعاریف:
:نهالستان- 1-1
نهالستان به مکانی گفته میشود که حداقل به مدت چند سال متوالی با توجه بـه منـابع آب و خـاك و شـرایط آب و
هوایی که داراي اقلیم مناسب براي تولید و تکثیر نهال و اندامهاي تکثیـري سـالم و اصـیل کـه منطبـق بـا ضـوابط
قرنطینه اي است مورد استفاده و بهره برداري قرار گیرد.
2-1 -مواد گیاهی قابل تکثیر :
مواد گیاهی قابل تکثیر شامل؛ بذر و اندامهاي تکثیري ( پیوندك ، قلمه، نشاء، پاجوش) و اندامهاي گیاهی حاصـل از
کشت بافت که از نظر اصالت ژنتیکی همگون میباشند، اطلاق میگردد.
3-1 -متقاضی احداث نهالستان
به اشخاص حقیقی یا حقوقی اطلاق میشود که بر اساس مفاد این دستورالعمل، امکانـات لازم بـراي تولیـد و عرضـه
مواد گیاهی را دارا باشند.

بند 2 – روش کار:
1-2 -لازم است متقاضی احداث نهالستان ابتداء با درخواست از مدیریت شهرستان مربوطه، خود را به سازمان جهـاد
کشاورزي استان معرفی نماید. سازمان جهاد کشاورزي استان پس از تشکیل پرونده، متقاضیان واجدشرایط را

٤
مطابق این دستورالعمل، در کمیته فنی نهال اسـتان طـرح نمـوده، کـه پـس از بازدیـد و بررسـی امکانـات و
تجهیزات لازم، توسط اعضاء اصلی کمیته فنی نهال بـه منظـور بررسـی و تأییـد نهـایی پرونـده متقاضـی بـه
موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال ارسال وپس از طرح موضوع در کمیته صدور مجوز ایـن موسسـه،
مجوز احداث نهالستان براي متقاضی صادر خواهدشد.

بند 3 -شرایط و ضوابط:
1-3 -هر نهالستان بایستی داراي یک مدیر فنی با درجه حداقل لیسانس کشاورزي ترجیحاً در رشته باغبـانی باشـد.
اولویت با کسانی است که عضو سازمان نظام مهندسی کشاورزي و داراي تجربه حداقل یک دوره تولیـد نهـال
داشته باشند. ( 1و2(
2-3 -تولید کننده و مدیر فنی عهده دار کلیه مسائل فنی نهالستان و وظیفه انجام دقیق دستورالعمل هـاي اجرایـی
تولید، عرضه و جابجایی نهال با رعایت اصول و مقـررات قرنطینـه اي داخـل کشـور مـی باشـد. دارنـده
نهالستان مسئولیت نهائی تولید و کیفیت نهال را دارد. ( 1و2 (
3-3 -تولید کننده و مدیر فنی نهال موظف به رعایت کلیه مقررات و دستورالعمل هـاي فنـی و بهداشـتی صـادره از
طرف موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال به عنوان مرجع ملی کنترل و نظارت بر تولید نهال و رعایـت
دقیق اصول قرنطینه اي صادره از طرف سازمان حفظ نباتات می باشد.(1 (
4-3 -حضور، مدیریت و نظارت مدیر فنی براي هر نهالستان یک اصل ضروري است، چنانچه به هر دلیلی کارشـناس
مربوطه همکاري خود را قطع نماید، کارشناس جدیـد بایـد حـداکثر ظـرف مـدت 3 مـاه بـه سـازمان جهـاد
کشاورزي استان (کمیته فنی نهال) معرفی و پس از تأیید موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال مشغول
به کار شود. ( 1و2 (
5-3 -یک نفر مدیر فنی بصورت نیمه وقت می تواند تا 200 هزار اصله نهال را در یک نهالسـتان فضـاي بـاز کنتـرل
نماید. از این مقدار بیشتر به مدیر فنی تمام وقت نیاز است. در صورتی که نهالستانها از واحد، کوچکتر باشـند.
یک نفر مدیر فنی می تواند بر چند نهالستان مجاور نظارت کند (ملاك تمام وقت بودن مدیر فنی بیمـه نامـه
اوست). ( 1و2 (

٥
6-3 -تولید کننده نهال بایستی حداقل داراي یک واحد تولیدي نهال 7/0 هکتار (7000 متر مربـع) زمـین مزروعـی
مطلوب با تناوب سه ساله 1/2 هکتار داشته باشد. تا قطعه برداشت شده براي یک سال آیش گذاشـته شـود. (
( 2
تبصره 1 :این مقدار زمین براي نهالستانهایی پیش بینی شده است کـه دوره تولیـد آنهـا 2 سـاله اسـت مثـل ارقـام
(هسته دار و دانه دار).
7-3 -در صورتی که زمین موردنظر نهالستان استیجاري باشد. حداقل زمین و زمان اجاره نامه به ترتیب 7/0 هکتـار
(7000 متر مربع) و 3 ساله باشد. (یک دوره کاشت کامل) که پس از اتمـام دوره کامـل تولیـد، مـی بایسـت
محل کاشت نهالستان تغییر یابد. ( 2 (
8-3 -در اراضی موردنظر براي احداث نهالستان ضروري است، آزمون خاك و آب انجام شده و به تأیید کمیتـه فنـی
در استان مربوطه رسیده باشد. ( 1و2 (
9-3 -براي انجام آزمون خاك، جهت تعیین بیماریهاي خاکزي و نماتدهاي مضر لازم است نمونـه بـرداري از خـاك
بصورت استاندارد انجام شود و توسط کمیته فنی نهال، استان تأیید گردد. ( 1 (
تبصره 2 :آزمون خاك براي نهال هاي گلدانی (زیتون) و ... در گلخانه هاي تکثیر می تواند پس از صدور مجوز براي
احداث نهالستان و قبل از شروع عملیات تکثیر (قبل از پر کردن خاك در گلدان) و پس از ضـدعفونی خـاك،
انجام شود.
10-3 -تولید کننده نهال باید گواهی سلامت و اصالت مواد اولیه تکثیري (قلمه، پیوندك و هر نـوع بافـت تکثیـري)
حاصل از باغهاي مادري را از سازمان حفظ نباتات و یا مراکز مورد تائید اسـتان بـا نظـارت مسـتقیم موسسـه
تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال و یا از نمایندگان استان دریافت کرده باشد.
تبصره 3 :تولید کننده نهال، فعلاً مواد اولیه تکثیري موردنیاز خود را می تواند از باغات مـورد تأییـد اسـتان و یـا از
سایر استانها، تحت نظارت کمیته فنی نهال (استان) تهیه نماید.
11-3 -کاشت هر نوع گیاه، اعم از مثمر و غیرمثمر در فضاي خالی و بین ردیفها و کف جویهـاي نهالسـتان ممنـوع
است. ( 2 (
12-3 -کاشت محصولات سبزي و صیفی در نهالستان ممنوع است. ( 2 (
13-3 -نگهداري هر نوع درخت مثمر و غیرمثمر به عنوان سایه بان در درون و یـا در حاشـیه قطعـات تولیـد نهـال
ممنوع است. ( 2 (

٦
14-3 -استفاده از ابزار و ادوات کشاورزي بصورت مشترك با مزارع و نهالستانهاي دیگـر، قبـل از ضـدعفونی ممنـوع
است. براي این منظور تعبیه یک محل ضدعفونی (حوضچه) با محلـول ضـدعفونی کننـده مناسـب در مسـیر
عبور عابرین پیاده، ادوات کشاورزي (تراکتور، تریلی، گاوآهن، دیسک و .....) قبل از ورود به نهالستان ضـروري
است. ( 2 (
15-3 -استفاده از کودهاي حیوانی تازه و کود برگ نپوسیده در نهالستان ممنوع است. ( 2 (
16-3 -نهالستانهایی که داراي گلخانه براي تکثیـر هسـتند. داشـتن انبـار، محلـی بـراي تهیـه و ذخیـره کـودبرگ،
کمپوست و دستگاه ضدعفونی خاك، ضروري است. ( 2 (
17-3 -رعایت عملیات آیش در نهالستان (حداقل یکسال) و تناوب با محصولات مجاز الزامی است. ( 2 (
18-3 -هر نهالستان می تواند کتابچه (آلبوم) حاوي اطلاعات موثق همراه با عکس رنگـی هـر رقـم ( در زمـان بلـوغ
میوه ) تهیه کرده تا در زمان فروش در اختیار خریدار قرار گیرد. ( 2 (
19-3 -نهال هاي حاصل از روشهاي معمول غیر جنسی باید دقیقاً داراي صفات مادري باشند و تفرق صفات در آنان
مشاهده نشود.
20-3 -در صورت نیاز 12-10 روز قبل از انتقال و یا فروش نهال، نهالستان باید با سموم مناسب سمپاشی شود. این
مورد با توجه به شدت آلودگی نهال بر عهده مدیر فنی نهالستان است. ( 2 (
21-3 -قسمت فروش نهال می تواند خارج از محل تولید نهال باشد. بطوریکه خریدار مستقیماً وارد نهالستان نشـود.
( 2 )
22-3 -خریدار عمده نهال می تواند در مراحل مختلف تولید با همـاهنگی مـدیر فنـی نهالسـتان بـا رعایـت مسـائل
بهداشتی نسبت به بازدید نهال در نهالستان اقدام نماید. ( 2 (
23-3 -اندامهاي گیاهی اضافی در نهالستان بایستی جمع آوري و به نحو مناسب منهدم گردد. ( 2 (
24-3 -سیستم آبیاري مناسب براي نهالستانها از نوع آبیاري تحت فشار است. این اقـدام بـراي نهالسـتانهاي جدیـد
الاحداث با وسعت حداقل پنج هکتار الزامی است. ( 2 (

بند 4 -شرایط لازم براي محل احداث نهالستان:
1-4 -نهالستان باید در محلی احداث شود که داراي اقلیم مناسب و از لحاظ شرایط آب، هوا و خـاك بـراي تولیـد و
تکثیر نهال مورد نظر، مناسب باشد. ( 1 (

٧
2-4 -نهالستان باید در محلی احداث شود که از نظر عدم آلودگی به آفـات و بیماریهـاي قرنطینـه اي مـورد تأییـد
سازمان حفظ نباتات کشور (مدیریت هاي حفظ نباتات) باشد. ( 2 (
3-4 -نهالستان باید قبل از شروع بکار داراي گواهی سلامت خاك، آب از آزمایشـگاههاي مـورد تأییـد کمیتـه فنـی
نهال استان باشد. ( 1و2 (
4-4 -به منظور رعایت اصول بهداشتی و جلوگیري از آلودگی نهال سالم، ضروري است نهالستان از باغـات مجـاور و
هم خانواده حداقل 1000) یک هزار) متر فاصله داشته باشد. تعیین فاصـله بـیش از هـزار متـر بـا توجـه بـه
حساسیت محصول، میزان و شدت آلودگی، اعم از آلودگیهاي قرنطینه اي و غیر قرنطینه اي خطرناك، جهـت
بادهاي غالب و موسمی منطقه و .... بر عهده کمیته فنی نهال استان می باشد. ( 2 (
5-4 -رعایت فاصله بین نهالستانهاي غیر هم خانواده با باغات آلوده و مجاور که داراي آفـات و بیماریهـاي مشـترك
نباشند، حداقل فاصله 50 متر می باشد. ( 2 (
6-4 – اخذ مجوز لازم در مورد محل مناسب احداث نهالستان، پس از ارائه اسناد و مدارك موردنیاز مبنی بـر تـأمین
آب، آزمون آب و خاك، شرایط آب و هوایی، کادر فنی، از طرف موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهـال (پـس از
تأیید کمیته فنی نهال استان) الزامی است. ( 1 (
7-4 -نهالستان نباید در محلی که قبلاً باغ میوه هم خانواده بوده است احداث شود. ( 2 (
8-4 -استفاده از پس آبهاي محل هاي مسکونی، صنعتی، مزارع و باغات، براي آبیاري نهالستان ممنوع است. ( 2 (
بند 5 -تأسیسات و تجهیزات مورد نیاز احداث نهالستان
1-5 -انبار مناسب و موردنیاز جهت انباشت و نگهداري نهـال قابـل فـروش، پایـه و پیونـدك بـراي نهالسـتانهاي بـا
ظرفیت تولید بیش از 200 هزار اصله نهال به میزان حداقل 12 متر مربع ضروري است. ( 1 (
2-5 -انبار مناسب به منظور حفظ و نگهداري لوازم و تجهیزات کار به میزان حداقل 15 متر مربع با توجه به حجـم
تولید نهالستان ضروري است.
3-5-در اختیار داشتن یک دستگاه تراکتور باغی با ادوات موردنیاز (خیش، روتیواتور، سمپاش و...)(1 (
4-5 -در اختیار داشتن یک دستگاه نهال کن. ( 1و2 (
5-5 -حوضچه مناسب جهت ضدعفونی کردن نهال در نهالستان زمان توزیع و فروش نهال ضروري است.

فواید پیوند...